“Armoede bestrijd je nooit alleen”

Op zaterdag 8 november vond in de Brabant Hallen in Den Bosch het landelijke Congres Armoedehulp 2025 plaats, georganiseerd door het Armoedefonds. Het congres bracht ongeveer 750 betrokkenen bij elkaar: vrijwilligers, bestuurders en coördinatoren van voedselbanken, kledingpunten, buurtinitiatieven, kerken en projecten die zich dagelijks inzetten voor mensen in kwetsbare situaties. Vanuit Voedselbank Katwijk waren Wim de Mooij en Robert-Jan van Rijn aanwezig. 

Ondanks het serieuze thema, was de sfeer in de grote ontvangsthal warm en ongedwongen. Mensen begroetten elkaar, deelden ervaringen en vertelden met vanzelfsprekende openheid waarom ze dit werk doen. Wie in armoedebestrijding werkt, kent in de kern dezelfde vragen: Hoe help je zonder over te nemen? Hoe bied je rust en waardigheid? Hoe zorg je dat mensen niet alleen hulp krijgen, maar weer grip voelen? 

Groei Armoedefonds

Tijdens de opening werd stilgestaan bij de groei van het Armoedefonds en het netwerk daaromheen. Waar er jaren geleden bijeenkomsten waren met slechts enkele tientallen mensen, waren nu honderden stoelen bezet, verdeeld over een brede vertegenwoordiging vanuit heel Nederland. De organisatie benadrukte dat het fonds niet alleen financieel ondersteunt, maar ook door het verbinden van initiatieven en het delen van kennis. Daarbij werd een duidelijke oproep uitgesproken: organisaties hoeven niet te wachten tot hulp vanzelf naar hen toekomt. “Als je niets vraagt, kunnen wij ook niets doen,” klonk het vanaf het podium. Veel organisaties in het land, waaronder voedselbanken, zijn gewend om vooral te doen. Doorwerken, regelen, reageren op wat er voor hen staat. Maar ondersteuning kan pas plaatsvinden wanneer ook zichtbaar wordt wat er nodig is. 

uitbreiding sociale kaart

Na het plenaire programma verspreidden de deelnemers zich langs de informatiestands en netwerkmomenten. Hier ontstonden de gesprekken die bij veel bezoekers de meeste indruk maakten. Robert-Jan noemt dit achteraf het meest waardevolle onderdeel van het congres. “Je breidt je sociale kaart uit,” zegt hij. “Je leert initiatieven kennen die je anders nooit zou tegenkomen.” Zo kwamen Wim en Robert-Jan in gesprek met een organisatie die kinderfeestjes organiseert voor gezinnen die daar zelf geen financiële ruimte voor hebben. Het gaat om kinderen die soms liever niet vertellen dat ze jarig zijn, omdat thuis de middelen ontbreken om iets te vieren. Zulke projecten richten zich op het herstellen van eigenwaarde en het gevoel erbij te mogen horen. “Dit raakt direct aan situaties die wij tegenkomen,” vertelt Robert-Jan. “Je voelt meteen: dit kan ook voor gezinnen in Katwijk betekenisvol zijn.”

Standhouders

Ook maakten zij kennis met Petje Af, een landelijk programma dat kinderen ondersteunt in hun persoonlijke ontwikkeling en zelfvertrouwen. In plaats van incidentele hulp biedt het programma wekelijkse begeleiding waarin kinderen ontdekken wat ze kunnen en wat bij hen past. “Dat sluit aan bij gezinnen die bij ons binnenlopen,” zegt Wim. “Niet als vervanging van de voedselbank, maar als aanvulling. Het raakt hetzelfde leven, maar op een ander vlak.”  Daarnaast spraken zij met een organisatie die lokale initiatieven helpt bij het aanvragen van fondsen voor kleinschalige projecten. Voedselbank Katwijk werkt onder andere met projecten zoals Gratis Kapper en Parlevinker, die structurele waarde hebben maar moeilijk gefinancierd worden. Vanuit de dag in Den Bosch popten nieuwe mogelijkheden op voor ondersteuning van bijvoorbeeld Gratis Kapper.

Social handprint

In de ochtend vond een workshop plaats over impactmeting door Social Handprint. Hierin werd uitgelegd hoe organisaties kunnen laten zien welke maatschappelijke waarde hun werk oplevert. Niet door ingewikkelde taal, maar door zichtbaar te maken hoeveel rust, stabiliteit en sociale gezondheid het werk oplevert voor mensen. De spreker formuleerde het kernachtig: “Wij meten impact, maar júllie maken impact.” Robert-Jan licht toe dat dit voor Voedselbank Katwijk ook relevant is: “Ons werk lijkt soms vanzelfsprekend voor onszelf, maar niet voor buitenstaanders. Een impactrapport helpt waardering zichtbaarder te maken.” 

Fondsenwerving

In de middag volgde een workshop over fondsenwerving. Het opvallende was dat de inhoud niet draaide om formulieren of technische voorwaarden, maar om relaties. De spreker vertelde hoe hij drie perfect uitgewerkte aanvragen had ingediend, die allemaal werden afgewezen. Pas toen hij persoonlijk contact zocht en in gesprek ging met de betrokken fondsen, ontstond er vertrouwen. Pas daarna, bij dezelfde aanvraag, volgde een toekenning. Wim reageerde na afloop: “Het begint bij elkaar leren kennen. Niet bij papier.” Die gedachte werd gedurende de dag meerdere keren bevestigd: samenwerking groeit vanuit menselijk contact, niet vanuit documenten.

Stevige partner

Aan het einde van de dag werd er stilgestaan bij het afscheid van Peter, een van de grondleggers van het Armoedefonds. Peter nam nog even het woord: “Het gaat niet om ons. Het gaat om de mensen die we helpen.” In de zaal werd het stil. Niet omdat het nieuw was, maar omdat het precies verwoordde waarom al deze mensen op deze plek bij elkaar waren. Voor Wim en Robert-Jan was de dag niet alleen leerzaam, maar ook bemoedigend. “Je merkt dat je onderdeel bent van een groter geheel,” zegt Robert-Jan. “Je staat er niet alleen in.” En Wim vult aan: “Het Armoedefonds is een stevige partner. Dat biedt ook mogelijkheden voor het werk van de Voedselbank in Katwijk.”